Newsletter Willi Lentza! Zachęcamy do zapisów! Szczegóły

SFINKS. HOMMAGE AU CARRÉ NOIR. KRZYSZTOF M. BEDNARSKI

Wystawa stała

SFINKS. HOMMAGE AU CARRÉ NOIR

KRZYSZTOF M. BEDNARSKI
🦁 SFINKS. HOMMAGE AU CARRÉ NOIR – rzeźba autorstwa wybitnego artysty Krzysztofa M. Bednarskiego. To pierwsza taka instalacja w przestrzeni zielonej Willi – łącząca klasyczną figurację z nowoczesną abstrakcją.

🔲 Czarny kwadrat w miejscu twarzy, ażurowy cokół w kształcie piramidy, mitologiczna sylwetka lwa… Ten niezwykły pół-lew, pół-zagadka to hołd dla Kazimierza Malewicza i twórców awangardy XX wieku. Bednarski zaprasza nas do wnętrza rzeźby – dosłownie i symbolicznie – by spojrzeć na świat z nowej perspektywy i spróbować rozwiązać zagadki współczesności.

🌿 Rzeźba naturalnie wpisuje się w historyczne otoczenie Willi Lentza, stając się pomostem między przeszłością a teraźniejszością, między sztuką dawną a współczesną. To manifest obecności sztuki w przestrzeni publicznej, inspirujący do refleksji i rozmowy.

📢 Przyjdź i zobacz, jak klasycyzm spotyka awangardę w samym sercu Szczecina!

🛠 Projekt dofinansowano ze środków programu własnego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku „Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2025” pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Nazwa zadania: Syntezy: rzeźba współczesna Sfinks – Hommage au Carré Noir Krzysztofa M. Bednarskiego w historycznym kontekście szczecińskiej Willi Lentza

Audiodeskrypcja


Sfinks – oryginalny opis rzeźby. [MP3, 2.87 MB]
Transkrypcja
Tytuł: Krzysztof M. Bednarski – SFINKS – Hommage au Carré Noir

Sfinks jest hołdem złożonym przez Krzysztofa M. Bednarskiego klasykom współczesnej awangardy, z Malewiczem na czele. Stanowi autorską odpowiedź na mechanizm redukcji formy, której towarzyszy metafizyczny zwrot ku nowej logice i rzeczywistości bezprzedmiotowej.

Lew przyjął pozę mitologicznego sfinksa. Skojarzenie to potęguje piramidalny kształt ażurowego cokołu rzeźby. W ikonografii sfinks miał ludzką twarz i był znany z testowania napotkanych wędrowców, którym zadawał filozoficzną zagadkę – brak dobrej odpowiedzi oznaczał rychłą zgubę.

Czarny kwadrat w miejscu twarzy pogłębia nieoczywistą symbolikę tej hybrydycznej postaci. Brak wypełnienia rzeźby i ażurowy stelaż pozwalają na wejście do jej wnętrza i spojrzenie przez mały otwór w kwadracie na świat. Symboliczne wcielenie się w sfinksa jest zaproszeniem do zmiany perspektywy i podjęcia próby rozwiązania zagadek dostarczanych przez otaczającą, nieskończenie zadziwiającą rzeczywistość.

Pół-lew, pół-zagadka Bednarskiego to połączenie awangardy i abstrakcji z klasyczną figuracją. Rzeźba naturalnie wpisuje się w otoczenie klasycystycznej Willi Lentza, stanowiąc pomost między historycznym a współczesnym rozumieniem sztuki, udowadniając, jak ożywczy może być dialog tradycji z nowoczesnością.

SFINKS Hommage au carré noir, 1998, brąz patynowany, 88 × 59 × 180 cm 

Sfinks – opis rzeźby – wersja dostępna [MP3, 0.9 MB]
Transkrypcja
Rzeźba przedstawia postać przypominającą lwa, który leży w pozycji czuwającej – z wyprostowanymi przednimi łapami, jak mitologiczny sfinks. Zamiast głowy ma czarny kwadrat – to odniesienie do znanego obrazu „Czarny kwadrat” Kazimierza Malewicza.

Cała figura wykonana jest z metalu (brązu), a jej powierzchnia ma ciemny, patynowany kolor. Rzeźba nie jest masywna – jej forma jest częściowo ażurowa, co oznacza, że ma otwarte przestrzenie. Dzięki temu można wejść do środka rzeźby.

W centralnej części kwadratu znajduje się mały otwór – można przez niego spojrzeć na zewnątrz, jakby patrząc oczami sfinksa. Jej kształt i symbolika zachęcają do refleksji, zadawania pytań i patrzenia na świat z innej perspektywy.

Rzeźba ma 1,8 m długości, 59 cm szerokości oraz 88 cm wysokości. Wysokość rzeźby wraz z cokołem, na którym stoi, wynosi 2 metry i 8 centymetrów.

Sfinks – opis drogi do rzeźby (wyjście główne) [MP3, 0.56 MB]
Transkrypcja
Wyjdź głównym wejściem z budynku, następnie przejdź 2 metry (lub 3 kroki), następnie skręć w lewo i przejdź 29,5 metra (lub 35 kroków), następnie skręć w lewo i przejdź 13 metrów (lub 15 kroków). Na wydzielonym, trawiastym placu znajduje się rzeźba.

Rzeźba ma 1,8 m długości, 59 cm szerokości oraz 88 cm wysokości.

Wysokość rzeźby wraz z cokołem, na którym stoi, wynosi 2 metry i 8 centymetrów.

Zachowaj ostrożność – obiekt posiada ostre krawędzie.

Droga jest przystosowana dla wózków inwalidzkich.

Sfinks – opis drogi do rzeźby (wyjście od ogrodu) [MP3, 0.44 MB]
Transkrypcja
Wyjdź wejściem od ogrodu, następnie przejdź 8 metrów (lub 12 kroków), następnie skręć w prawo i przejdź 29 metrów (lub 35 kroków), następnie skręć w lewo i przejdź 13 metrów (lub 15 kroków). Na wydzielonym, trawiastym placu znajduje się rzeźba.

Wysokość rzeźby wraz z cokołem, na którym stoi, wynosi 2 metry i 8 centymetrów.

Zachowaj ostrożność – obiekt posiada ostre krawędzie.

Droga jest przystosowana dla wózków inwalidzkich.

Krzysztof M. Bednarski – jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy współczesnych. Urodzony w 1953 roku w Krakowie. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1973-1978, pracownia prof. Jerzego Jarnuszkiewicza i prof. Oskara Hansena). Aktywnie uprawia różne dyscypliny twórcze. Niegdyś był blisko związany z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego, dla którego w latach 1976-1981 projektował plakaty. Od 1986 roku mieszka w Rzymie; obecny również na polskiej scenie artystycznej. We wczesnych pracach odnosił się do propagandy komunistycznej (Portret totalny Karola Marksa, 1978, własność Muzeum Niepodległości w Warszawie; Portret zbiorowy, 1980, kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie) oraz sytuacji społeczno-politycznej Polski w stanie wojennym (Miejsce urodzenia, 1982, Muzeum Historii Polski; Victoria-victoria, 1983, kolekcja Muzeum Narodowego w Krakowie). Najbardziej znaną jego realizacją jest instalacja rzeźbiarska Moby Dick (1987, obecnie w kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi).

Autor kilkunastu nagrobków wybitnych ludzi kultury m.in.: Krzysztofa Kieślowskiego, Wojciecha Fangora, Tomasza Stańki, Ewy Demarczyk; sarkofagów Krzysztofa Pendereckiego i Adama Zagajewskiego; pomników: Spotkanie z Federikiem Fellinim (Rimini, 1994) i Fryderyka Chopina – La note bleue (Wiedeń, 2010), oraz Hommage à Maria Jarema (Kraków 2022). Laureat między innymi Nagrody im. Katarzyny Kobro (2004) oraz Franco Cuomo International Award (2017). Odznaczony Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2011).

Flaga Polski i godło Polski

Dofinansowano ze środków

programu własnego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku pn. Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2025

pochodzących z budżetu

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Nazwa zadania: Syntezy: rzeźba współczesna Sfinks – Hommage au Carré Noir Krzysztofa M. Bednarskiego w historycznym kontekście szczecińskiej Willi Lentza

Wartość dofinansowania: 222 000 zł

Całkowity koszt inwestycji: 252 000 zł

Data podpisania umowy: maj 2025



Krótki opis zadania: przedmiotem projektu jest zakup i umieszczenie rzeźby współczesnej Sfinksa, uznanego w kraju i za granicą artysty – Krzysztofa M. Bednarskiego w ogrodzie klasycystycznej Willi Lentza, jako kolejny krok w procesie rewitalizacji i rewaloryzacji tego istotnego szczecińskiego zabytku jakim jest Willa Lentza. Unikatowa rzeźba Sfinks-Hommage au Carré Noir Bednarskiego reprezentująca harmonijne połączenie klasycznej figuracji i awangardowej abstrakcji, będzie pierwszą pracą zamontowaną na stałe w ogrodzie, zaproszeniem do refleksji, pomostem między historycznym a współczesnym rozumieniem sztuki, ożywczym dialogiem tradycji z nowoczesnością. Rzeźba będzie idealnym pretekstem do poszerzania percepcji odbiorców dotyczącej sztuki współczesnej, czynnym włączeniem się w tak ważną obecnie dyskusję o sztuce w przestrzeni publicznej, która nie tylko kształtuje nasze otoczenie, ale też odpowiada za budowanie wrażliwości, poczucia estetyki, wzmacniając dumę i pogłębiając identyfikację z miejscami istotnymi na mapie kulturalnej naszego miasta, pozostawiając ślady naszej aktywności kulturalnej dla przyszłych pokoleń.

Logo Ministerstwa Kulturi i Dziedzictwa Narodowego, logo Rzeźba w przestrzeni publicznej dla niepodległej 2025 oraz logo Centrum Rzeźby Polskiej



WERSJA ETR

SFINKS. HOŁD DLA „CZARNEGO KWADRATU”

Autor: Krzysztof M. Bednarski

________________________________________

O rzeźbie:

• Rzeźba nazywa się „Sfinks. Hołd dla Czarnego Kwadratu”.

• Stworzył ją znany artysta Krzysztof M. Bednarski.

• Można ją zobaczyć w ogrodzie Willi Lentza w Szczecinie.

________________________________________

Jak wygląda?

• Rzeźba ma ciało lwa – jak mityczny sfinks.

• Zamiast twarzy ma czarny kwadrat.

• Stoi na cokole w kształcie piramidy, który jest ażurowy (czyli można przez niego patrzeć).

Artysta połączył tu sztukę dawną (postać sfinksa)

z sztuką nowoczesną (czarny kwadrat).

________________________________________

Dlaczego czarny kwadrat?

Czarny kwadrat to symbol słynnego malarza Kazimierza Malewicza.

Malewicz był jednym z twórców awangardy XX wieku – nowego sposobu tworzenia sztuki.

________________________________________

O czym mówi rzeźba?

• Rzeźba zaprasza, by wejść do środka i zobaczyć świat z innej strony.

• Pomaga zastanowić się nad współczesnym światem i jego zagadkami.

• Pokazuje, że sztuka może nas uczyć, inspirować i łączyć.

________________________________________

Gdzie się znajduje?

Rzeźba stoi przy Willi Lentza w Szczecinie.

Pasuje do jej zabytkowego otoczenia.

Łączy przeszłość i teraźniejszość, klasykę i nowoczesność.

________________________________________

Kto wspiera projekt?

Projekt powstał dzięki programowi:

„Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2025”

finansowanemu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Program prowadzi Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.

________________________________________

Krzysztof M. Bednarski

Kim jest?

Krzysztof M. Bednarski to jeden z najwybitniejszych współczesnych rzeźbiarzy w Polsce i na świecie.

Urodził się w 1953 roku w Krakowie.

________________________________________

Edukacja

Uczył się w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

w latach 1973-1978.

Studiował w pracowniach prof. Jerzego Jarnuszkiewicza i prof. Oskara Hansena.

________________________________________

Początki twórczości

Na początku swojej kariery współpracował z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego.

W latach 1976-1981 tworzył dla teatru plakaty i inne projekty graficzne.

________________________________________

Życie i praca

Od 1986 roku mieszka w Rzymie.

Mimo to nadal aktywnie uczestniczy w polskim życiu artystycznym.

Zajmuje się nie tylko rzeźbą, ale też innymi dziedzinami sztuki.

________________________________________

Tematy jego sztuki

We wczesnych pracach artysta mówił o:

• propagandzie w czasach komunizmu,

• sytuacji w Polsce w czasie stanu wojennego.

Przykłady jego dzieł:

• „Portret totalny Karola Marksa” (1978) – Muzeum Niepodległości w Warszawie,

• „Portret zbiorowy” (1980) – Muzeum Narodowe w Warszawie,

• „Miejsce urodzenia” (1982) – Muzeum Historii Polski,

• „Victoria-victoria” (1983) – Muzeum Narodowe w Krakowie.

________________________________________

Najbardziej znane dzieło

Jego najbardziej znana praca to rzeźba „Moby Dick” (1987).

Dzieło to znajduje się w Muzeum Sztuki w Łodzi.

________________________________________

Inne ważne realizacje

Bednarski jest także autorem wielu nagrobków i pomników wybitnych artystów, m.in.:

• Krzysztofa Kieślowskiego,

• Wojciecha Fangora,

• Tomasza Stańki,

• Ewy Demarczyk,

• Krzysztofa Pendereckiego,

• Adama Zagajewskiego,

oraz pomników:

• „Spotkanie z Federikiem Fellinim” (Rimini, 1994),

• „Fryderyk Chopin – La note bleue” (Wiedeń, 2010),

• „Hommage à Maria Jarema” (Kraków, 2022).

________________________________________

Nagrody i wyróżnienia

Krzysztof M. Bednarski otrzymał wiele nagród:

• Nagroda im. Katarzyny Kobro (2004),

• Franco Cuomo International Award (2017),

• Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2011).

________________________________________

Flaga Polski i godło Polski

Dofinansowanie projektu

Źródło finansowania

Projekt został dofinansowany ze środków

Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku

w ramach programu:

„Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2025”.

Pieniądze pochodzą z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

________________________________________

Nazwa zadania

Syntezy: rzeźba współczesna „Sfinks – Hommage au Carré Noir”

Krzysztofa M. Bednarskiego w historycznym kontekście szczecińskiej Willi Lentza.

________________________________________

Wartość projektu

• Dofinansowanie: 222 000 zł

• Całkowity koszt inwestycji: 252 000 zł

• Data podpisania umowy: maj 2025

________________________________________

Opis projektu

Przedmiotem projektu jest:

zakup i umieszczenie rzeźby współczesnej „Sfinks”

autorstwa znanego artysty Krzysztofa M. Bednarskiego

w ogrodzie Willi Lentza w Szczecinie.

________________________________________

Dlaczego ta rzeźba jest ważna

• Rzeźba łączy klasyczną figurację (postać sfinksa) z nowoczesną abstrakcją (czarny kwadrat).

• Będzie to pierwsza stała rzeźba w ogrodzie Willi Lentza.

• Stanowi pomost między historią a współczesnością.

• Zachęca do refleksji i rozmowy o sztuce.

________________________________________

Znaczenie dla miasta

• Ta rzeźba pomaga odnowić i ożywić Willę Lentza.

• Dzięki niej możesz zobaczyć nowoczesną sztukę w przestrzeni miasta.

• Rzeźba uczy wrażliwości na piękno i pomaga być dumnym z lokalnej kultury.

• Zostanie tu na długo – dla przyszłych pokoleń.

Logo Ministerstwa Kulturi i Dziedzictwa Narodowego, logo Rzeźba w przestrzeni publicznej dla niepodległej 2025 oraz logo Centrum Rzeźby Polskiej

Partner WL
Logo partnera: PKO BP
Partnerzy wystawy
Logo partnera: KADRUK

SFINKS. HOMMAGE AU CARRÉ NOIR. KRZYSZTOF M. BEDNARSKI